De bij op munten vanaf de Renaissance.

Tijdens de middeleeuwen zijn de afbeeldingen op munten zeer summier en stellen meestal enkel een Christusfiguur of een heilige voor. Vanaf de Renaissance komt daar vlug verandering in en vinden we ook weer de bij en de bijenkorf terug op munten en penningen. .  Wat me is opgevallen is dat de bij in deze periode vooral wordt gebruikt als symbool van de weerbaarheid.  Meestal als verdediger of aanvaller.

Enkel mooie voorbeelden uit onze contreien zijn de penningen van Philips de Croy Hertog van Aarschot en de penning van de familie d’Oyenbrugge te Brussel

De penning van Philips van Croy stelt de hand Gods voor die uit een wolk komt. Hij biedt een bijenkorf aan met rondvliegende bijen. Als bijschrift: DULCIA MIXTA MALIS geen lief zonder leed (of geen honing zonder steken).  De bijen staan hier symbool als verdediger van de honing in de korf.

De penning van de familie d’Oyenbrugge stelt een bijenkorf voor met rondvliegende bijen die wordt aangevallen door een beer. Met als bijschrift: PATIOR UT POTIAR (ik blijf volharden tot ik bekomen heb wat ik wil bereiken). De reden voor het slaan van deze penning kan misschien gezocht worden in het feit dat de heer d’Hoyenbrugge vanaf 1620 tot 1625 schepen was in de stad Brussel. In 1629 en 1630 (het jaar dat de penning geslagen is) zat hij niet in de magistratuur. In het jaar 1635 was hij burgemeester van Brussel en lijkt het erop dat hij bekomen heeft wat hij wou bereiken. Dit is een veronderstelling en moet nog nagetrokken worden. ook hier weer is de bij de verdediger van de honing.

Ook in Nederland komt men een zeer mooie penningen met bijtjes tegen.  De rekenpenning uit de stad Utrecht is hier een mooi voorbeeld van.  De "hardhuidige" schildpad wordt aangevallen door verschillende bijen.  De begeleidende tekst:  PERFER ET OBDURA (verdraag en volhard).  Deze penning is ontstaan nadat de Utrechtenaren zeer hoge lasten zijn opgelegd geworden door de toenmalige regeerders van Holland.  De schildpad steld de stad Utrecht voor en de bijen stellen de lasten voor.  Ook hier weer wordt het symbool bij gebruikt als aanvaller.

Maar ook in de oorlogskunst wordt de bij gebruikt als symbool van weerbaarheid.  Als voorbeeld nemen we de medaille van Karel III koning van Spanje.  Nadat hij de stad Madrid weer in zijn bezit heeft gekregen laat hij volgende medaille slaan. In het midden een bijenkorf (voorstellend de stad Madrid).  Links van deze korf: een zwerm bijen (soldaten) met koning, wegvluchtend.  Van rechts komend: een zwerm met koning die de korf in bezit nemen.   Met als begeleidende tekst: MELIOR NUNC REGNAT IN AULA (een beter koning heerst nu in het hof).  Onderaan de afsnede staat de volgende tekst: MADRITO ITERUM RECEPTO MDCCX (Madrid andermaal in bezit genomen 1710). 

img123.gif (32598 bytes)

Antwerpen: Filips de Croy, hertog van Aarschot
anno: ca. 1567

61.gif (30431 bytes)

Brussel: penning familie d'Oyenbrugge anno 1630

img60.gif (38229 bytes)

Utrecht: rekenpenning
anno 1596

img122.gif (38830 bytes)

 

Heb je vragen of heb je nog meer informatie over dit onderwerp? Contacteer me:
Hartelijk dank voor het sturen van een mailtje

Madrid: wederinname van de stad
anno 1710

img114.gif (31249 bytes)

Duitsland, Nuremberg:
gouden dukaat
bijenkorf op bankje met rondvliegende bijen
18de eeuw